DEVA Partili Zeynep Sudan: “Aileyi korumak, sorunlar büyüdükten sonra değil, ortaya çıkmadan önce devletin sorumluluğudur”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, 7 Kasım 2026’da yayımlanan Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği’ni değerlendirerek, düzenlemeyi bir başlangıç olarak nitelendirdi ancak tek başına yeterli görmediğini belirtti.

18 Kas 2026 - 17:26 YAYINLANMA
DEVA Partili Zeynep Sudan: “Aileyi korumak, sorunlar büyüdükten sonra değil, ortaya çıkmadan önce devletin sorumluluğudur”

“Aileyi güçlendirmek, yalnızca aile kurumunun önemini vurgulamakla mümkün değildir” Sudan, açıklamasına aile kurumunun karşı karşıya olduğu sınamaları sıralayarak başladı: “Türkiye’de aile kurumu; ekonomik güçlükler, artan yaşam maliyetleri, işsizlik, barınma sorunları, kuşaklar arası çatışmalar, dijitalleşmenin getirdiği yeni riskler, aile içi iletişim sorunları ve toplumsal dönüşümün etkisi altında önemli sınamalarla karşı karşıyadır. Aileyi güçlendirmek, yalnızca aile kurumunun önemini vurgulamakla mümkün değildir. Ailelerin karşı karşıya kaldığı sorunları zamanında tespit eden, destek mekanizmalarına erişimini sağlayan ve sorunlar ağırlaşmadan müdahale edebilen güçlü bir sosyal hizmet sistemine ihtiyaç vardır. DEVA Partisi olarak aile politikalarına yaklaşımımızı; aile bireylerinin haklarını, çocukların üstün yararını, kadınların güvenliğini, bireyin onurunu ve sosyal devletin sorumluluğunu esas alan bütüncül bir anlayış üzerine kuruyoruz. Aile danışmanlığı, ekonomik imkânı olanların yararlanabileceği bir hizmet olmaktan çıkarılmalı; ihtiyaç duyan her vatandaşın erişebileceği kamusal bir sosyal destek mekanizmasına dönüştürülmelidir.” “Yeni yönetmelik bir başlangıçtır; ancak tek başına yeterli değildir” Yeni düzenlemeyi değerlendiren DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, sözlerini şöyle sürdürdü: “7 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği ile merkezlerin açılış, işleyiş, personel ve hizmet standartları yeniden düzenlenmiştir. Aile danışmanlarına tek başına merkez açabilme imkânı tanınmış, özel merkezlerin kapasitelerinin yüzde 3’ü oranında ücretsiz danışmanlık hizmeti sunması zorunlu hâle getirilmiş, personel yeterlilikleri ve denetim süreçleri yeniden ele alınmıştır. Bu düzenlemelerin hizmet standartlarının geliştirilmesine katkı sunmasını önemsiyoruz. Bununla birlikte aile danışmanlığı hizmetinin yaygınlığı, niteliği ve ekonomik erişilebilirliği yalnızca özel merkezlere getirilen yükümlülüklerle sağlanamaz.” “Yüzde 3 ücretsiz hizmet yükümlülüğü, kamu hizmetinin yerine geçen bir model olarak görülmemelidir” Ücretsiz hizmetin ölçüsüne dikkat çeken Sudan, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Bakanlığın kendi bilgilendirmesine göre aile danışmanlığı hizmetleri 81 ilde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezleri aracılığıyla ücretsiz olarak sunulmaktadır. Dolayısıyla temel mesele yalnızca hizmetin mevcut olması değil; bu hizmetin ne ölçüde erişilebilir, yeterli kapasitede, düzenli ve ihtiyaca cevap verebilir olduğudur. Özel merkezlere getirilen yüzde 3 ücretsiz hizmet yükümlülüğü de kamu hizmetinin yerine geçen bir model olarak görülmemelidir. Bu oran, özel merkezlerin yükümlülüğüdür; ülke genelindeki ücretsiz aile danışmanlığı ihtiyacının karşılandığını gösteren bir ölçüt değildir.” Sudan, kamuoyunun yanıtını beklediği temel soruları şöyle sıraladı: • 81 ilde ücretsiz aile danışmanlığı hizmetinden yılda kaç kişi ve aile yararlanmaktadır? • İl ve ilçeler itibarıyla hizmet kapasitesi, başvuru sayısı ve bekleme süreleri nedir? • Başvuruların ne kadarı ekonomik sorunlar, boşanma süreci, ebeveynlik, çocuklarla iletişim ve aile içi çatışmalarla ilgilidir? • Kamu kurumlarında bu hizmeti sunan yeterli sayıda uzman ve meslek personeli bulunmakta mıdır? • Ücretsiz hizmete erişimde kırsal bölgeler, düşük gelirli haneler, engelli bireyler ve tek ebeveynli aileler için hangi özel mekanizmalar uygulanmaktadır? Sudan, “Aile politikaları yalnızca açıklanan hizmetlerle değil, bu hizmetlerin sonuçlarıyla değerlendirilmelidir” dedi. “Aileyi koruyan devlet, önleyici sosyal hizmeti güçlendirmelidir” Sosyal devletin görevini tarif eden Sudan, şunları söyledi: “Sosyal devletin görevi, aile içindeki sorunların şiddete, çocuk ihmaline, ağır psikolojik yıpranmaya veya ekonomik çöküşe dönüşmesini beklemek değildir. Aile danışmanlığı; evlilik öncesi dönemden ebeveynliğe, çocukların gelişiminden ergenlik dönemine, boşanma sürecinden boşanma sonrasındaki ebeveynlik sorumluluklarına kadar geniş bir çerçevede ele alınmalıdır.” Sudan, üç alanın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti: • Koruyucu hizmetler: Ailelerin sorunlarla karşılaşmadan önce bilgilendirilmesi, ebeveynlik becerilerinin desteklenmesi, aile içi iletişimin geliştirilmesi ve risklerin erken fark edilmesi. • Önleyici hizmetler: Ekonomik ve sosyal sorunların aile üzerindeki etkilerinin erken tespit edilmesi, çocukların ihmal ve istismar riskinden korunması, bağımlılık ve şiddet risklerine yönelik uzman desteğinin sağlanması. • Güçlendirici hizmetler: Sorun yaşayan ailelerin danışmanlık, sosyal yardım, hukuki destek, psikososyal destek ve gerektiğinde sağlık hizmetlerine koordineli biçimde erişebilmesi. Sudan, “Bu hizmetlerin birbirinden kopuk kurumlar eliyle yürütülmesi yerine, ortak bir sosyal hizmet sistemi içinde planlanması gerekmektedir” ifadelerini kullandı. “Kadının güvenliği ve çocuğun üstün yararı pazarlık konusu olamaz” Aileyi korumanın her koşulda birlikteliği sürdürmek anlamına gelmediğini vurgulayan DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, şu ifadelere yer verdi: “Aileyi korumak, aile içindeki her koşulda mevcut birlikteliği sürdürmek anlamına gelmez. Kadına yönelik şiddet, tehdit, baskı, istismar veya çocuğun güvenliğini tehlikeye atan durumlarda aile danışmanlığı, koruma tedbirlerinin yerine geçirilemez. 6284 sayılı Kanun kapsamında gerekli koruyucu ve önleyici tedbirler gecikmeksizin uygulanmalı; şiddet riski bulunan durumlarda tarafarı bir araya getiren zorlayıcı uzlaştırma veya ortak görüşme uygulamalarından kaçınılmalıdır. Aile danışmanlığı merkezleri ile Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM), Sosyal Hizmet Merkezleri, kolluk birimleri, adli makamlar ve sağlık kuruluşları arasında açık yönlendirme ve iş birliği mekanizmaları oluşturulmalıdır. Çocuğun üstün yararı, kadının yaşam hakkı ve bireyin temel hakları bütün aile politikalarının vazgeçilmez ölçütü olmalıdır.” Sudan, aile danışmanlığı ve aileyi koruyucu sosyal hizmetler alanında hayata geçirilmesini önerdiği politikaları 10 başlıkta sıraladı: 1. Her ilçede erişilebilir aile danışmanlığı hizmeti Sosyal Hizmet Merkezlerinin kapasitesi artırılmalı; nüfus, sosyoekonomik koşullar ve ihtiyaç analizleri esas alınarak her ilçede ücretsiz aile danışmanlığı hizmetine erişim güvence altına alınmalıdır. Hizmetin bulunmadığı bölgelerde gezici ve çevrim içi destek modelleri geliştirilmelidir. 2. Gelir durumuna göre ücretsiz danışmanlık ve destek Düşük gelirli, sosyal yardım alan, tek ebeveynli, engelli bireylerin bulunduğu ve ekonomik kırılganlık yaşayan ailelere öncelikli ve ücretsiz hizmet sunulmalıdır. Özel merkezlerdeki yüzde 3 yükümlülüğünün uygulanması şeffaf biçimde izlenmeli; kamusal hizmet kapasitesinin yerini almasına izin verilmemelidir. 3. Evlilik öncesi ve evliliğin ilk yıllarında danışmanlık Evlilik hazırlığındaki çiftlere gönüllülük esasına dayalı, ücretsiz ve bilimsel temelli danışmanlık hizmetleri sunulmalıdır. Özellikle evliliğin ilk yıllarında iletişim, ekonomik sorumlulukların paylaşımı, çatışma çözümü ve ebeveynliğe hazırlık konularında destek sağlanmalıdır. 4. Boşanma öncesi ve sonrası sosyal destek sistemi Boşanma sürecindeki ailelere hukuki bilgilendirme, psikososyal destek ve ebeveynlik danışmanlığı sağlanmalıdır. Çocukların boşanma sürecinden en az düzeyde etkilenmesi için çocuk odaklı destek programları oluşturulmalıdır. Bu hizmetler şiddet ve baskı bulunan durumlarda zorunlu ortak görüşmeye dönüştürülmemelidir. 5. Aile ve çocuk odaklı erken müdahale sistemi Okullar, rehberlik araştırma merkezleri, aile hekimlikleri ve sosyal hizmet birimleri arasında, kişisel verilerin korunması ve yetki sınırları gözetilerek erken yönlendirme mekanizması kurulmalıdır. Çocuklarda davranış değişiklikleri, okul devamsızlığı, ihmal ve istismar belirtileri ile aile içi riskler zamanında değerlendirilmelidir. 6. Aile danışmanlığında uzmanlık ve mesleki kalite Aile danışmanlarının eğitim, yetkinlik ve mesleki yeterlilik standartları güçlendirilmeli; düzenli hizmet içi eğitim ve süpervizyon sistemi kurulmalıdır. Psikolojik tanı ve tedavi gerektiren durumlarda ilgili sağlık uzmanlarına yönlendirme zorunlu bir mesleki standart hâline getirilmelidir. 7. Kadına yönelik şiddetle mücadelede kurumsal koordinasyon Aile danışma merkezleri ile ŞÖNİM ve diğer koruma mekanizmaları arasında standart yönlendirme protokolleri oluşturulmalıdır. Şiddet mağdurlarının güvenliği, gizliliği ve bağımsız karar verme hakkı korunmalıdır. 8. Dijital çağda aile ve ebeveynlik desteği Çocukların dijital ortamlarda karşılaştığı riskler, siber zorbalık, dijital bağımlılık ve sosyal medya kullanımı konusunda ailelere yönelik ücretsiz eğitim ve danışmanlık programları yaygınlaştırılmalıdır. Ebeveynlerin dijital okuryazarlığı güçlendirilmelidir.9. Ekonomik sorunların aile üzerindeki etkilerine müdahale Aile içi sorunların önemli nedenlerinden biri olan yoksulluk, işsizlik, borçluluk ve barınma sorunları yalnızca danışmanlık yoluyla çözülemez. Aile danışmanlığı hizmeti, sosyal yardım, istihdam, kreş, bakım ve barınma politikalarıyla birlikte yürütülmelidir. 10. Ulusal Aile Danışmanlığı İzleme ve Değerlendirme Sistemi İl ve ilçe bazında başvuru sayıları, hizmete erişim süreleri, hizmetin devamlılığı, yönlendirme sonuçları ve memnuniyet göstergeleri düzenli olarak yayımlanmalıdır. Kişisel veriler korunarak kamuoyuna yıllık Aile Danışmanlığı ve Sosyal Hizmetler Raporu sunulmalıdır. “Mevzuat ve kamu yönetimi alanında önerimiz” Mevzuatın bütüncül biçimde gözden geçirilmesini isteyen Sudan, şunları kaydetti: “Aile danışmanlığı hizmetlerinin yalnızca merkezlerin açılması ve işletilmesine ilişkin yönetmeliklerle sınırlı kalmaması gerektiğini düşünüyoruz. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat, koruyucu ve önleyici aile hizmetleri bakımından bütüncül biçimde gözden geçirilmelidir. Aile danışmanlığı hizmetinin asgari kamu hizmeti standartları, ücretsiz hizmete erişim hakkı, kurumlar arası yönlendirme yükümlülükleri, uzman personel ihtiyacı ve denetim esasları açık biçimde tanımlanmalıdır. Bu çerçevede, aile danışmanlığı ve aileyi koruyucu sosyal hizmetleri bütünleştiren, hak temelli ve ölçülebilir hedefere dayanan bir ulusal politika çerçevesi oluşturulmasını öneriyoruz.” “Güçlü aile, yalnızca güçlü söylemlerle değil; güçlü sosyal politikalarla kurulur” Açıklamasını sosyal devlet vurgusuyla tamamlayan DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, şu ifadeleri kullandı: “Aile politikaları yalnızca nüfus artışı, evlilik teşvikleri veya aile kurumunun önemine ilişkin söylemler üzerinden yürütülemez. Ailelerin ekonomik olarak ayakta kalabildiği, kadınların güvende olduğu, çocukların ihmal ve istismardan korunduğu, yaşlıların ve engelli bireylerin desteklendiği, ihtiyaç duyan herkesin nitelikli sosyal hizmete ulaşabildiği bir sistem kurulmalıdır. Bizim anlayışımızda aileyi korumak, aile bireylerinin haklarını korumaktan ayrı düşünülemez. Devlet, ailelerin sorunları ağırlaştığında devreye giren değil, sorunları önceden gören, önleyen ve aileleri güçlendiren bir sosyal politika anlayışıyla hareket etmelidir. Çünkü güçlü aile, yalnızca güçlü söylemlerle değil; güçlü sosyal politikalarla kurulur.”

YORUMLAR

Maksimum karakter sayısına ulaştınız.

Kalan karakter: